İnci Məmmədzadə,

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Xəbərlər və Təqvim şöbəsi

"Qısa yazmaq, fikri yığcam ifadə etmək böyük ustalıq tələb edir. Buna nail olmaq üçün daim çalışmaq lazımdır" – bu hikmətli sözlər Hikmət Ziyaya məxsusdur.

Hikmət Ziya 1929-cu il mayın 13-də Azərbaycanın Şəki şəhərində anadan olub. Ağdam şəhərində 1 saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra ADU-nun filologiya fakültəsinin jurnalistika şöbəsində təhsil alıb. "Azərbaycan pioneri" qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi, ədəbiyyat və incəsənət şöbəsinin müdiri, "Göyərçin" jurnalı redaksiyasında poeziya şöbəsinin müdiri, məsul katib vəzifələrində işləyib.

Ədəbi yaradıcılığa 1952-ci ildə "Azərbaycan pioneri" qəzetində çap edilən "Qoqola" adlı ilk şeiri ilə başlayıb. Sonra dövri mətbuatda vaxtaşırı çıxış edib. İlk satirik şeirləri, eyni zamanda "Atamın hədiyyəsi" (1957), "Bahar gözəldir, ya qış?" (1959), "Milçək ürəyi" (1960) kitabları Hikmət Əfəndiyev imzası ilə çap olunub. "Sınaq", "Ekiz qardaşlar" pyesləri tamaşaya qoyulub.

Librettolarına ("Nənəmin nağılı", "İkilərin sərgüzəştləri", "Solğun çiçəklər") və şeirlərinə musiqi bəstələnib. Əsərləri keçmiş SSRİ xalqlarının dillərinə tərcümə olunub. O özü də bədii tərcüməyə qayğı ilə yanaşıb. Ölkənin ayrı-ayrı şəhərlərində keçirilən uşaq və gənclər kitabı həftələrində, eləcə də təşviqat qatarı ilə səfərlərdə, yubiley təntənələrində iştirak edib.

"Mozalan" satirik kino-jurnalı bədii şurasının, Ümumittifaq uşaq və gənclər ədəbiyyatı şurasının, "Azərbaycan pioneri" və "Literaturnıy Azerbaydjan" jurnalı redaksiya heyətinin üzvüdür.

Hikmət Ziya yalnız şair deyil, həm də məhsuldar publisist, pedaqoq və maarifçidir. O, uzun illər uşaq və gənclər üçün çıxan mətbu orqanlarda, “Göyərçin”, “Azərbaycan pioneri”, “Uşaq dünyası” kimi jurnallarda məsul vəzifələrdə çalışıb. Onun publisist yazıları əsasən tərbiyə, əxlaq, cəmiyyət və uşaqların inkişafı mövzularını əhatə edir.

Pedaqoji fəaliyyəti də uğurlu olub. O, müəllim kimi yeni nəslin tərbiyəsində, onların dünyagörüşünün formalaşmasında səmərəli iş aparıb. Hikmət Ziya daim gənclərlə işləyib, onların yaradıcılığına dəstək verib, maarifçilik prinsiplərini əsas götürüb.

Hikmət Ziya Azərbaycan ədəbiyyatında uşaqlara sevgi, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, dilin və sözün qüdrəti sahəsində nümunəvi şəxsiyyətdir. Onun əsərləri bir neçə nəsil üçün tərbiyə, həyat dərsi, mənəvi dayaq rolunu oynayır. O, həm də cəmiyyətin maariflənməsi, milli şüurun inkişafı üçün yorulmadan çalışan bir ziyalıdır.

Müxtəlif dövrlərdə onun yaradıcılığı tədris proqramlarına daxil edilib, əsərləri müxtəlif dillərə tərcümə olunub, Azərbaycan ədəbiyyatının qızıl fonduna daxil olub. O, həm müəllim, həm publisist, həm də vətəndaş kimi Azərbaycan cəmiyyətinə daim xidmət edib.

Hikmət Ziyanın əsərlərinin dili səlis, axıcı, sadə, lakin dərin mənalıdır. O, həm uşaq, həm də böyüklər üçün yazdığı şeirlərdə, nağıllarda, publisistik məqalələrdə xalq dilinin gözəlliyindən, canlılığından, ifadə imkanlarından məharətlə istifadə edib. Əsərlərində hər zaman ana dilinin saflığına, sözün təbiiliyinə, sadə, lakin zəngin ifadə tərzinə üstünlük verib.

Üslubunda səmimiyyət, lirika, sevgi, yumor, bəzən də sarkazm, həyat fəlsəfəsi aydın hiss olunur. Onun şeirlərindəki obrazlar, hadisələr və qəhrəmanlar xalq həyatı ilə bağlıdır, real və canlıdır. Bu üslub oxucuya səmimiyyətlə təsir göstərib

Kitabları:

- Atamın hədiyyəsi

- Bahar gözəldir, ya qış?

- Milçək ürəyi

- Şeirlər və təmsillər

- Ulduzların söhbəti

- Qısa təmsillər.

- Xatirə

Əfəndiyev Hikmət Ziya oğlu 1995-ci il avqustun 2-də Azərbaycanın Bakı şəhərində vəfat edib.

Allah rəhmət eləsin!

“Ədəbiyyat və incəsənət”

(13.05.2026)