Murad Vəlixanov,
"Ədəbiyyat və incəsənət" portalının İncəsənət şöbəsi
Azərbaycan poeziyasında elə şeirlər var ki, onları oxuyarkən insan sanki bir ürəyin döyüntüsünü eşidir. “İncimə” də məhz belə şeirlərdəndir. Bu şeir sadəcə sevgi etirafı deyil, həm də gecikmiş peşmanlığın, qəlbdə qalan incikliyin və bağışlanmaq istəyinin poetik ifadəsidir. Xalq şairi Vahid Əziz bu şeiri yazarkən sanki bir insanın qırılmış qəlbinə söz verib.
Deyilənə görə, “İncimə”nin yaranmasına səbəb şairin həyatında yaşadığı real və çox kövrək bir hadisə olub. Gənclik illərində şair bir qadına dərin sevgi bəsləyirmiş. Onların münasibəti sakit və gözəl davam etsə də, həyatın gətirdiyi anlaşılmazlıqlar, incikliklər və bəlkə də qürur bu sevginin arasına səssiz bir divar çəkir. Bir gün aralarında baş verən mübahisə hər şeyi dəyişir. Ayrılıq baş verir və bu ayrılıqdan sonra hər ikisi öz yoluna gedir.
İllər keçir. İnsan yaşa dolduqca bəzi sözlərin vaxtında deyilmədiyini, bəzi addımların isə gec atıldığını daha yaxşı anlayır. Rəvayət edilir ki, şair də illər sonra həmin ayrılığın ağırlığını yenidən hiss edir. O zaman anlayır ki, bəzən insan ən çox sevdiyi adamı incidir və bunu çox gec başa düşür. Məhz həmin duyğuların təsiri ilə bir gün o, qəlbində yığılıb qalan sözləri kağıza köçürür. Beləcə “İncimə” şeiri yaranır.
Şeirin hər misrasında bir üzrxahlıq var. Sanki şair sevdiyi insana səslənir və deyir: mən bəlkə də gec anladım, bəlkə də gec danışdım, amma yenə də incimə. Bu söz sadə görünsə də, əslində insanın içindən qopan ən ağır etiraflardan biridir. Çünki “incimə” demək bəzən bir ömrün peşmanlığını bir kəlməyə sığdırmaq deməkdir.
“İncimə”nin oxucuya bu qədər təsir etməsinin səbəbi də elə budur. Bu şeirdə süni bəzək, mürəkkəb fəlsəfə yoxdur. Burada sadəcə insan qəlbi danışır. Hər kəs həyatında nə vaxtsa kimisə incitdiyini və sonra bunun peşmanlığını yaşadığını xatırlayır. Ona görə də bu şeir oxuyan hər kəsə tanış gəlir.
Zaman keçdikcə “İncimə” təkcə bir sevgi şeiri kimi yox, həm də insan münasibətlərinin kövrəkliyini xatırladan poetik bir etiraf kimi yadda qaldı. Bəzən bir söz insanı yaralaya bilər, bəzən isə bir söz yaraları sağalda bilər. “İncimə” də məhz belə sözlərdəndir — gec deyilmiş olsa da, ürəkdən gələn bir üzrxahlıq kimi.
Yazının sonunda isə həmin kövrək duyğuları ifadə edən şeir gəlir:
Eşidəndə dəyişmişəm dünyamı,
Çiçəklər də haray salsa, incimə,
Demirdinmi: "Alacaqsan canımı"
Ruhum getsə, canım qalsa, incimə.
Heç bildinmi, sənnən nələr çəkdi can?
Dərdlərinnən bildin necə çökdü can?
Bir dənəydi, elə bildin çoxdu can?
Vicdanında qanım qalsa, incimə.
İstəməzdim ömrüm solan bağ olsun,
Mənsizliyin bir dözülməz dağ olsun,
Qoymadın ki, bircəciyi ağ olsun
Günlər sənə qənim qalsa, incimə.
Yurdum-yuvam oldu hara? - Bilməzsən,
Ürəyimi bir də qıra bilməzsən,
Məzarıma yaxın dura bilməzsən
Məni cahan yola salsa, incimə.
Kar qəlbini daha necə səsləyim?
Sevgidənsə bəlkə nifrət bəsləyim?
Daş ürəklim, can çürüdən tərsliyin,
Məni sənnən vaxtsız alsa, incimə...
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(02.04.2026)
